سم مار به‌عنوان داروى درمانى

 

  معمولاً انسان‌ها از مار می‌ترسند و در بسیارى از فرهنگ‌ها افسانه‌هاى باورنکردنى درباره مارها نقل مى شود، اما استفاده پزشکى و کسب دارو از سم مار به گونه‌اى صنعتى در سال‌هاى اخیر داستانى تازه است.
 
  با وجود تعدد انواع مار در جهان، فقط ۲۰ درصد از مارها، سمی هستند که معمولاً با وجود نشانه‌هایی از قبیل دم نازک و وجود دو دندان تیز توخالی که در ابتدایش سوراخی دارد شناسایی می‌شوند و بقیه مارها غیرسمی هستند. همچنین از این ۲۰ درصد مارهای سمى، فقط ۷۵ درصد آنها قادر هستند با زهرشان انسان را از پا درآورند.

  پزشکى در دهه شصت میلادى ضمن معاینه و درمان بیماران در مالزى مشاهده مى کند افرادى که از سوى مارهاى زنگى ویژه اى که در این مناطق زندگى مى کنند، نیش خورده‌اند، خونشان رقیق‌تر از افراد معمولى است و در صورت جراحت خون آنان به سختى بسته و لخته مى شود. بیست سال پس از این مشاهده پزشکان تلاش کردند که از سم مار براى درمان بیمارى‌هاى قلبى از جمله براى جلوگیرى از سکته قلبى استفاده کنند. اما پژوهش‌هاى آزمایشگاهى در این‌ زمینه نتیجه مطلوب را به‌دست نداد. و داروهاى به‌دست آمده، اجازه رسمى براى مصرف نیافتند. حال یک شرکت داروسازى در آلمان دست به تلاشى دوباره زده است. و در مزرعه‌اى ویژه، به نگهدارى و پرورش مارهاى زنگى و سمى مشغول است.

  در این شرکت داروسازى متخصصان بر این باورند که سم مارها اثرات شفابخش نیز دارد. به‌طور مشخص به عنوان داروهاى اولیه در سکته‌هاى مغزى و قلبى مى توان از آن استفاده کرد. در این‌گونه حملات که با انسداد شریان ها و لخته شدن خون مواجه هستیم، به‌طور مشخص، خون به مغز نمى‌رسد و بخشى از سلول‌ها براى همیشه از بین مى‌روند. دقیقاً در چنین مواردى باید ماده سمى به‌دست آمده از مارها (به نام آنکرود Ancrod ) به کار گرفته شود. این ماده سبب رقیق شدن سریع خون مى شود.

  مانفرد کورفورست مسئول تولید داروهاى بیولوژیک درباره تاثیر این ماده مى گوید: «لختگى خون از این طریق مى تواند برطرف شود. پس از حمله مغزى غلظت خون بالا مى رود، با استفاده از این ماده مى توان آن را دوباره رقیق ساخت و حال خون رقیق شده قادر به شتسشوى بخش‌هایى است که پیش از آن ورود خون بدان‌ها ناممکن بود.»

  در صورت استفاده از این ماده مؤثر تا شش ساعت پس از حمله مغزى، مى توان امیدوار بود که از ضایعات احتمالى مغزى جلوگیرى به‌عمل آید. در سال‌هاى۸۰ نیز از این ماده استفاده شده بود اما نتایج آن روشن نبود. در حال حاضر نتایج دو پژوهش در دست است، یکى در آمریکا که نتیجه آن موفقیت آمیز بوده است ودیگرى در اروپا که به لحاظ آمارى نمى تواند تاثیر این ماده را در همه جا نشان دهد.

  این ماده موثر در اروپا تاکنون مجوز رسمى دریافت نکرده است. شرکت داروسازى نوردمارک در آلمان بر این عقیده است که در آزمایشات آنان بیمارانى شرکت داشته اند که نوع بیمارى آن بسیار خطرناک بوده است و این افراد بر نتایج آمارى تاثیر منفى گذاشته اند. در حال حاضر این شرکت داروسازى با شریک خود در آمریکا در صدد ترتیب آزمایشى با ۱۷۰۰ بیمار مى‌باشد.

منبع:Deutsche welle